DigiCap

Մարդասիրական բոլոր գործողություններում թվային գործիքներն ավելի ու ավելի հաճախ են օգտագործվում ծրագրերի իրականացման, համակարգման, ծառայությունների քարտեզագրման, ուղղորդումների, մոնիտորինգի, հետադարձ կապի և հաշվետվողականության համար: Այնուամենայնիվ, այս գործիքները նախագծելու, կառավարելու և միմյանց կապակցելու կարողությունները անհամաչափ են բաշխված: Շատ կազմակերպություններ, հատկապես տեղական և միջին չափի կառույցները, դժվարություններ են ունենում տեխնոլոգիական տարբերակները գնահատելու, մատակարարների հետ բանակցելու, տվյալների պատասխանատու փոխանակման գործելակերպեր սահմանելու կամ թվային համակարգերի՝ դաշտային պայմաններում գործնական ու կիրառելի լինելն ապահովելու հարցում:

Սա առաջացնում է խորհրդատվական ներուժի աճող անհրաժեշտություն, որը կլինի թե՛ տեխնիկապես իրազեկ և թե՛ հիմնված մարդասիրական գործունեության իրականության վրա: Թվային մարտահրավերները հազվադեպ են լինում բացառապես տեխնիկական: Դրանք հաճախ ներառում են փոխվստահության, կառավարման, հաշվետվողականության, համաձայնության ստացման, տվյալների պաշտպանության, ինստիտուցիոնալ մանդատների և դերակատարների միջև համակարգման հարցեր:

DigiCap-ն արձագանքում է այս բացին՝ մասնագիտացված թվային խորհրդատվական աջակցությունը հասանելի դարձնելով մարդասիրական այն դերակատարներին, ովքեր բախվում են համատեղ գործառնական և համակարգման մարտահրավերներին:

DigiCap-ը կարող է աջակցել մարդասիրական դերակատարներին այն դեպքերում, երբ թվային մարտահրավերներն ազդում են մեկից ավելի կազմակերպությունների, ոլորտների, համակարգերի կամ արձագանքման գործառույթների վրա:

Սա կարող է ներառել՝

• գոյություն ունեցող թվային համակարգերի քարտեզագրում և հատվածականության (ֆրագմենտացիայի) կամ կրկնությունների բացահայտում,
• հարթակների, տվյալների բազաների, ուղղորդման համակարգերի, տվյալների վիզուալիզացման վահանակների կամ հաշվետվողականության գործիքների միջև համատեղելիության, փոխկապակցման բարելավում,
• տվյալների փոխանակման արձանագրությունների, տվյալների կառավարման շրջանակների կամ տվյալների պատասխանատու օգտագործման գործելակերպերի մշակում,
• խորհրդատվություն թվային գործիքների ընտրության, գնման քաղաքականության հարմարեցման վերաբերյալ,
• թվային ներառականության և տեղական դերակատարների իմաստալից մասնակցության աջակցում,
• զգայուն տվյալների, կիբերանվտանգության, բիոմետրիկայի, արհեստական բանականության կամ ավտոմատացված որոշումների կայացման հետ կապված ռիսկերի վերանայում,
• կազմակերպությունների միջև համատեղ թվային աշխատանքային գործընթացների, ստանդարտների կամ գործառնական ընթացակարգերի շուրջ համաձայնության հաստատման դյուրացում,
• համակարգող մարմինների աջակցում՝ թվային տրանսֆորմացիայի մարտահրավերներն ավելի լավ հասկանալու և կառավարելու համար:

DigiCap-ն առավել արդիական է, երբ խնդիրը կրում է հավաքական բնույթ: Այն նախատեսված է այնպիսի իրավիճակների համար, երբ մի քանի կազմակերպություններ, համակարգող հարթակ, կոնսորցիում, տեղական դերակատարների ցանց կամ տեխնիկական աշխատանքային խումբ ունեն չեզոք աջակցության կարիք՝ խնդիրը հստակեցնելու և առաջխաղացման գործնական ուղիների շուրջ համաձայնության գալու համար:

DigiCap-ի աջակցության համար կարող են դիմել՝

• մարդասիրական օգնության համակարգող մարմինները, կլաստերները, ոլորտային և աշխատանքային խմբերը,
• ՄԱԿ-ի գործակալությունները և միջազգային ՀԿ-ները, որոնք ղեկավարում են հավաքական թվային կամ տվյալների հետ կապված նախաձեռնություններ,
• ՀԿ-ների կոնսորցիումները և համատեղ արձագանքման հարթակները,
• տեղական և ազգային ՀԿ-ների ցանցերը, որոնք բախվում են համատեղ թվային մարտահրավերի,
• դոնորները կամ համակարգող հարթակները, որոնք ունեն անկախ տեխնիկական գնահատման կամ նպատակահարմարության վերաբերյալ խորհրդատվության կարիք:

Առանձին կազմակերպությունների հայտերը նույնպես կարող են դիտարկվել այն դեպքերում, երբ խնդիրն ունի հստակ միջգերատեսչական արդիականություն, ավելի լայն մարդասիրական արժեք կամ ընդհանուր արձագանքման գործընթացի համար օգտակար փորձառություն ձևավորելու պոտենցիալ, և երբ այն արժանացել է կլաստերի կամ կոնսորցիումի հավանությանը:

1. Հայտի ներկայացում Հայտատու գործակալությունը, համակարգող մարմինը կամ կոալիցիան ներկայացնում է համառոտ հայտ, որտեղ նկարագրվում են թվային մարտահրավերը, ներգրավված դերակատարները, հրատապությունը, ակնկալվող արդյունքները և առկա գործառնական ու ֆինանսական աջակցությունը:

2. Նախնական դիտարկում (սքրինինգ) Փախստականների հարցերով էստոնական խորհուրը (ՓՀԷԽ) վերանայում է, թե արդյոք հայտը համապատասխանում է DigiCap-ի մանդատին: Առաջնահերթությունը տրվում է այն հայտերին, որոնք ունեն միջգերատեսչական արդիականություն, հստակ մարդասիրական արժեք, տեղական դերակատարների ներգրավվածություն և արդյունքների կիրառման իրատեսական պայմաններ:

3. Կարիքների հստակեցման քննարկում ՓՀԷԽ-ը և հայտատու կառույցը անցկացնում են քննարկում՝ հստակեցնելու խնդիրը, շահագրգիռ կողմերին, խորհրդատվական դերը, աջակցության տրամադրման ձևաչափը, ժամանակացույցը, ռիսկերն ու պատասխանատվությունը:

4. Տեխնիկական առաջադրանք (ToR) Համատեղ մշակվում է հակիրճ տեխնիկական առաջադրանք: Այն սահմանում է նպատակը, ակնկալվող արդյունքները, շահագրգիռ կողմերին, հաշվետվողականության գծերը, անվտանգության ապահովման պահանջները, գործառնական պայմանավորվածությունները և նախատեսվող տևողությունը:

5. Խորհրդատուի ընտրություն և համապատասխանեցում ՓՀԷԽ-ը DigiCap-ի մասնագետների ցանկից (roster) ընտրում է համապատասխան խորհրդատուի կամ խորհրդատվական փոքր թիմ՝ հիմնվելով պահանջվող պրոֆիլի, լեզվի, համատեքստի, տեխնիկական փորձառության և հասանելիության վրա:

6. Ներգրավում կամ հեռավար աջակցություն Աջակցությունը կարող է տրամադրվել հեռավար, առդեմ կամ հիբրիդային մոդելով: Խորհրդատուն կարող է աշխատել համակարգող մարմինների, տեղական ՀԿ-ների, ՄԱԿ-ի գործակալությունների, միջազգային ՀԿ-ների, դոնորների, կառավարական գործընկերների, տեխնիկական աշխատանքային խմբերի կամ ոլորտային ղեկավարների հետ՝ կախված համատեքստից և համաձայնեցված շրջանակից:

7. Արդյունքներ և հետագա քայլեր Յուրաքանչյուր ներգրավվածություն հանգեցնում է համաձայնեցված արդյունքների ստեղծմանը, ինչպիսիք են՝ թվային ճանապարհային քարտեզը, համատեղելիության տարբերակների վերաբերյալ փաստաթուղթը (options paper), տվյալների կառավարման շրջանակը, գնումների վերաբերյալ ուղեցույցը, աշխատաժողովի հաշվետվությունը, դասընթացների փաթեթը, գործիքների վերանայումը կամ իրականացման պլանը: Անհրաժեշտության դեպքում ՓՀԷԽ-ը կարող է տրամադրել նաև հետագա աջակցություն՝ նախնական փուլի ավարտից հետո:

Կախված կարիքից՝ DigiCap-ը կարող է օգնել մշակել՝

• թվային կարիքների գնահատում կամ համակարգերի քարտեզագրում,
• համատեղելիության  ճանապարհային քարտեզ,
• թվային կառավարման շրջանակ,
• տվյալների պատասխանատու օգտագործման կամ տվյալների պաշտպանության վրա ազդեցության գնահատման (DPIA) ստուգաթերթ,
• տվյալների փոխանակման արձանագրություն,
• ուղղորդման ուղիների կամ ծառայությունների քարտեզագրման նախագծային նշում,
• թվային հարթակում գնման քաղաքականության համար տեխնիկական պահանջներ,
• մատակարարների համեմատության կամ պատշաճ ուսումնասիրության գործիք,
• թվային ներառականության և տեղայնացման (լոկալիզացիայի) պլան,
• պատասխանատու արհեստական բանականության կամ ավտոմատացման ռիսկերի վերանայում,
• համատեղ թվային աշխատանքային գործընթացների ստանդարտ գործառնական ընթացակարգեր (SOPs),
• աշխատաժողովների անցկացման վերաբերյալ հաշվետվություն,
• իրականացման պլան,
• ուսումնական ամփոփագիր կամ հաջողված փորձի ուսումնասիրություն:

Մարդասիրական սկզբունքներ և չեզոքություն DigiCap-ն առաջնորդվում է մարդասիրության, չեզոքության, անկախության և անկողմնակալության սկզբունքներով: Խորհրդատուները չեն ներգրավվում որևէ առանձին կազմակերպության գործիքի, մատակարարի կամ ինստիտուցիոնալ շահերի առաջմղման համար: Նրանց դերն է աջակցել հավաքական որոշումների կայացմանը և սկզբունքների վրա հիմնված թվային համակարգմանը:

Հաշվետվողականություն և մասնակցություն Թվային համակարգերը պետք է ամրապնդեն հաշվետվողականությունը, այլ ոչ թե թուլացնեն այն: DigiCap-ը խրախուսում է այնպիսի թվային մոտեցումներ, որոնք օգնում են ազդակիր բնակչությանը ժամանակին տեղեկատվություն ստանալ, անվտանգ կերպով հետադարձ կապ ապահովել և մասնակցել իրենց կյանքի վրա ազդող որոշումների կայացմանը: Սա ներառում է ուշադրության կենտրոնացում հասանելիության, լեզվի, իրազեկված համաձայնության, հետադարձ կապի անվտանգ ուղիների և ազդակիր բնակչության հետ պատասխանատու հաղորդակցության վրա:

Տեղայնացում և ներառականություն Տեղական և ազգային դերակատարները պետք է իմաստալից կերպով ներգրավված լինեն թվային պլանավորման, կառավարման և որոշումների կայացման գործընթացներում: DigiCap-ն աջակցում է այնպիսի մոտեցումների, որոնք հզորացնում են տեղական կարողությունները և բացառում այնպիսի համակարգերի ստեղծումը, որոնց հասանելիությունը, օգտագործումը կամ պահպանումը դժվար կլինի տեղական դերակատարների համար:

Տվյալների պատասխանատու օգտագործում Թվային համակարգերը կարող են վնաս հասցնել, եթե անձնական կամ զգայուն տվյալները հավաքագրվեն, փոխանցվեն կամ պահպանվեն առանց բավարար պաշտպանական միջոցների: DigiCap-ը խրախուսում է տվյալների մինիմալացումը, իրազեկված համաձայնությունը, անվտանգ հասանելիությունը, հստակ հաշվետվողականությունը և տվյալ համատեքստին հատուկ ռիսկերի գնահատումը:

Գործնականություն և կայունություն Առաջարկությունները պետք է իրատեսական լինեն մարդասիրական միջավայրի համար՝ հաշվի առնելով ցածր կապի պայմանները, անձնակազմի սահմանափակ կարողությունները, անվտանգության սահմանափակումները և համակարգման բարդ կառուցվածքները: DigiCap-ը կենտրոնանում է այնպիսի լուծումների վրա, որոնք հնարավոր է ներդնել և պահպանել, այլ ոչ թե միայն տեխնիկական հայեցակարգերի վրա:

Փոխգործունակություն՝ կրկնություններից առաջ Նոր համակարգեր ներդնելուց առաջ DigiCap-ն օգնում է դերակատարներին գնահատել՝ արդյոք գոյություն ունեցող գործիքները, ստանդարտները կամ աշխատանքային գործընթացները կարող են ավելի արդյունավետ կերպով հարմարեցվել, կապակցվել կամ կառավարվել: Նպատակն է նվազեցնել կրկնությունները և աջակցել ավելի փոխկապակցված թվային էկոհամակարգերի ձևավորմանը:

DigiCap-ը չի փոխարինում գոյություն ունեցող համակարգող ղեկավարությանը, չի կառավարում մեկ այլ կազմակերպության ծրագիր, չի տրամադրում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ընդհանուր անսարքությունների վերացման ծառայություններ, չի պարտադրում կոնկրետ թվային լուծումներ, չի հանդիսանում ծրագրային ապահովման մատակարար և վերջնական որոշումներ չի կայացնում մարդասիրական դերակատարների անունից:

Այն տրամադրում է չեզոք խորհրդատվական աջակցություն, որպեսզի կազմակերպություններն ու համակարգող կառույցները կարողանան կայացնել ավելի անվտանգ, իրազեկված և փոխկապակցված թվային որոշումներ:

DigiCap-ն առավել արդյունավետ է գործում, երբ՝

• հայտը համապատասխանում է համակարգման կամ միջգերատեսչական հստակ արձանագրված կարիքին,
• առանցքային շահագրգիռ կողմերը պատրաստակամ են մասնակցելու կարիքների գնահատման և որոշումների կայացման գործընթացներին,
• տեղական դերակատարները ներգրավված են հենց սկզբից,
• հյուրընկալող կամ հայտատու կառույցը կարող է նշանակել կոնտակտային անձ,
• խորհրդատուն հասանելիություն ունի համապատասխան փաստաթղթերին, համակարգերին և համակարգման հարթակներին,
• առկա է պատրաստակամություն՝ անդրադառնալու ոչ միայն տեխնիկական կարգավորումներին, այլև կառավարման, տվյալների պաշտպանության և ինստիտուցիոնալ հարցերին: